Δημοσιευτηκε στα Νεα
Το ΣτΕ αποφάσισε: ο ΝΟΚ είναι απαράδεκτος (έκτρωμα τον περιγράφαμε εδώ πριν λίγους μήνες). Πολλοί συζήτησαν το μπόνους ύψους, επιβράβευση του νομοθέτη για κτίρια δήθεν «οικολογικότερης» κατασκευής. Αν και αυτό είναι που φαίνεται εύκολα δια γυμνού οφθαλμού και ενοχλεί απευθείας, δεν είναι το μεγαλύτερο κακό των ρυθμίσεων. Μάλιστα, ισχυρίζομαι ότι πολλές πόλεις θα βελτιώνονταν χτίζοντας σε ύψος (αντί πλάτος). Η πραγματική καταστροφή του ΝΟΚ κρύβεται σε άλλες διατάξεις, που προσπαθούν να επιβιώσουν — ήδη το Υπουργείο Περιβάλλοντος έβγαλε ρύθμιση που ευνοεί 100% τους έχοντες υπάρχουσες άδειες, 100% αδιαφορώντας για περιβάλλον!
Το πνεύμα του ΝΟΚ και συναφών ρυθμίσεων πάσχει επειδή δίνει κίνητρα καταστροφής χρήσιμων κτιρίων, ανούσια μπόνους δόμησης, βλέπει κοντόφθαλμα και μίζερα τον αστικό σχεδιασμό. Αυτά φυσικά μας αφορά όλους, εκτός όσων τυχερών ζουν εντελώς εκτός αστικου ιστού.
Να δεχτούμε αρχικά ότι η Ελλάδα δεν είναι Γερμανία, η Αθήνα δεν είναι Λονδίνο, ο Χολαργός δεν είναι Μαραί. Προφανές; Όχι για τους σχεδιαστές αστικής πολιτικής της χώρας. Υπερβολικά συχνά μεταφέρουν αυτούσιες «λύσεις» από Βορρά και Δύση, χωρίς να σκεφτούν λεπτό αν ταιριάζουν στο ελληνικό κλίμα, αν λογικές ρυθμίσεις στο πολύ ιδιαίτερο αθηναϊκό αστικό τοπίο, ταιριάζουν σε ολόκληρη την Ελλάδα.
Αν επιτρέπεται προσωπικό ανέκδοτο, δήμαρχος μεγάλης ελληνικής πόλης μας ρώτησε κάποτες βασίζουμε όσα προτείνουμε. «Στην επιστήμη μας και την λογική ανάλυση», απάντησα. «Ναι αλλά σε ποια πόλη τα’χετε δει αυτά;». Έμεινα άφωνος, από που να ξεκινήσω, πώς κάνουμε την επιστήμη εφαρμοσμένη καινοτομία; Σίγουρα όχι αντιγράφοντας.
Βασικότερη παρανόηση του ΝΟΚ είναι ότι ολόκληρη χώρα πρέπει να χτίζεται βάσει γενικού κανονισμού! Που εξηγεί γιατί οι επαρχιακές πόλεις μοιάζουν αντίγραφα (κακέκτυπα;) της Αθήνας: χτίζονται με κοινούς κανόνες! Απλό παράδειγμα κανόνα, ανοήτως πανελλαδικού, το χαμηλότατο όριο ύψους σε όλη της επικράτειας, με βάση θολή ιδέα να μην μειώνεται η ορατότητα στην… Ακρόπολη! Κομίζω νέα στους γραφειοκράτες μας ίσως, αλλά στην Λάρισα δεν βλέπουν Ακρόπολη. Ούτε καν στο Μαρούσι. Στο επιχειρηματικό κέντρο της χώρας όχι απλά χωράνε κτίρια 50 ορόφων, αλλά επιβάλλονται, για να στεγάσουν σωστά μεγάλες εταιρείες και να αποσυμφορίσουν άλλες περιοχές.
Δεύτερος παραλογισμός του ΝΟΚ: σε μικρά οικόπεδα επιτρέπονται υπόγεια στα όρια του οικοπέδου, και επιβάλλονται άφθονες θέσεις στάθμευσης. Ναι, στην Κυψέλη τα υπόγεια αποσυμφορίζουν τα μικρά διαμερίσματα και φυσικά η στάθμευση σπανίζει. Αλλά στου Παπάγου αυτός ο κανόνας σημαίνει ότι καταπράσινα οικόπεδα γεμάτα δέντρα δεκαετιών με καταπληκτικές μονοκατοικίες ξυρίζονται κυριολεκτικά άκρη προς άκρη, για να χτιστούν όγκοι τσιμέντου, γεμάτοι ΙΧ, πολυεπίπεδες ράμπες, α και 2-3 καχεκτικούς θάμνους. Μα αν η μονοκατοικία δεν γκρεμιζόταν δεν θα χρειαζόντουσαν καν γκαράζ, μια χαρά ζούσαν πριν!
Ερχόμαστε στην σουρεαλιστική παρανόηση ότι «ενεργειακή απόδοση» σημαίνει θερμομόνωση. Στην Γερμανία που δεν έχουν καν κλιματιστικά, όντως θες να κρατάς την ζέστη μέσα. Στην Ελλάδα πολύ βασικότερο μέλημα είναι η ψύξη (που κοστίζει ενεργειακά υπερδιπλάσια της κλασικής θέρμανσης!). Παραδοσιακά είχαμε την οικολογικότερη λύση ψύξης: σεμνές μονοκατοικίες με κατάφυτους κήπους που δροσίζουν τους κατοίκους τους, και όλη την γειτονιά. Σύμφωνα με τον ΝΟΚ είναι όμως ενεργειακή αναβάθμιση να τις γκρεμίζουμε για να χτιστούν τσιμεντένιοι μονόλιθοι 15 μέτρων
«με θερμοπροσόψεις». Δεν αστειεύονται, εφαρμόστηκε ήδη, καταστροφικά, εκατοντάδες φορές στα μεσοβόρεια προάστια και μόνο!
Ενεργειακή “αναβάθμιση”, κατεδαφίζουμε μονοκατοικία στα αριστερά για το τέρας στα δεξιά.
Κάποιοι προτείνουν οικονομικά επιχειρήματα, π.χ. «ο ΝΟΚ δίνει μπόνους στους κατασκευαστές γιατί τα οικόπεδα είναι πανάκριβα κι αλλιώς δεν θα χτίζεται τίποτα». Πονηρή αντιστροφή αιτιότητας: οι όροι δόμησης καθορίζουν τις αξίες γης. Επιτρέποντας αυξημένη δόμηση ο ΝΟΚ αύξησε τις τιμές των οικοπέδων. Κατάργηση των όρων υπερδόμησης επιβραδύνει τις τιμές, ίσως εμποδίσει τον κάθε ιδιοκτήτη μονοκατοικίας να αισθάνεται ηλίθιος που δεν ξεπουλάει ένα από τα τελευταία υπολείμματα ευβίωτης Αθήνας. Ούτε βλέπω οικονομικό επιχείρημα γιατί να εξαιρεθούν οι υπάρχουσες άδειες: με διψήφιες αυξήσεις τιμών ετησίως, όσοι πήραν οικόπεδα πριν καιρό, δεν έχουν επαρκές κέρδος; Σοβαρά, πρέπει να βρέξει τσιμέντο για να επιβιώσουν;
Το’χουμε ξαναδει το έργο: ανεξέλεγκτο κυνήγι πρόσκαιρου οικοδομικού κέρδους που φτιάχνει αβίωτες πόλεις, ανάξιες να ανήκουν στον πολιτισμένο κόσμο. Και κλιματική αλλαγή να μην είχαμε, δεν έχουμε ωριμάσει αρκετά να απαιτούμε κράτος που προστατεύει τον ανθρώπινο τρόπο ζωής;